Bertsoak eta golak

Bihar Xilaba bertso txapelketaren finala dela-eta, bertsoen puntuatzeaz argitasun batzuk eman nahi nituzke. Txapelketetako finaletan (saio luzeetan bereziki), txapel bakarra izanagatik, bertso bikainak ez dira txapeldunaren ahotik bakarrik entzuten. Gerta liteke ere txapeldunak saio oso ona egin izana, baina saioko bertso bikainenak beste batek kantatu izana. Gertatzen dena da, ez dela nahikoa bertso bikain batzuk kantatzea txapela irabazteko, saio osoa hartzen baita kontuan.

Bertso bakoitzak epaimahaikide bakoitzeko puntuazio bat lortzen du, 0tik 10era. Bost epaimahaikide baldin badira, bertso bakoitzeko 0tik 50era puntu bitartean jaso dezake bertsolariak. Bertso guztien puntu kopuru hori batzen da, eta bukaeran puntu gehien lortu duenarentzat izaten da txapela. Matematikak egiten dira, eta ez da epaimahaiaren erabaki adostu batetik ateratzen txapelduna. Zale gehienek badakite, baina sekula ez da kalte gogoraraztea.

Bertso saio bat hurbilago da txirrindulari lasterketa batetik edo pilota partida batetik, futbol partida batetik baino. Futbol partidan, gol gehien sartu duenak irabazten du. Pilota partida batean, pilotari batek kintze ederrak egin ditzake, baina 22 egin behar dira irabazteko, nahiz eta ez izan galdu duenak egin dituen hamar kintzeak bezain ikusgarriak.

Puntuak batzeko irizpideen inguruan gogoeta anitz egin izan da, eta egiten da. Erabaki liteke bertso bikain gehien egin duena izatea txapeldun: nahikoa litzateke begiratzea zein bertsolarik kantatu duen (adibidez) 9tik gorako puntuazioa eman dion bertso gehien. Orduan, bertso final batek gehiago izango luke futbol partidatik, pilota partidatik baino.

Baina ez da horrela egiten, eta bertso bikainak ez dira golak bezala zenbatzen. Gainera, uste dut ezinezkoa dela halakorik egitea. Golak sartzen dira edo kanpoan gelditzen dira. Bertso bati 9, 8 edo 7ko puntuazioa jarri behar zaion, beti eztabaidagarria izanen da, subjektibitatetik anitz duelako. Eztabaidatu nahi izanez gero, beste hari mutur anitzetik ere egin dakioke tira gai honi.

Bertsoa ez da pilota, ez futbola. Txapela zeinek jantzi, sailkapena nolakoa izan, beti sortuko da eztabaida. Eta eztabaida saihestezina bezain sanoa da, bati gehiago gustatzen zaiolako bertsolari baten lana, beste bati beste batena eta abar. Gisa batez, bertsolari bakoitzaren lanaren baloratzeko eta aitortzeko modu bat da.

Txapelketak lehia dakar berekin, euskaldunak lehiazaleak gara eta txapeldun bat nahi izaten dugu. Aski da ikustea zenbat jende biltzen den txapelketetako saioetan. Horregatik, ez dut uste txapeldunik gabeko txapelketarik antola daitekeen. Baina beharbada saritzeko modu berriak plantea daitezke: umorearen saria, sakontasunaren saria, erantzuteko gaitasunarena, bideak irekitzeko gaitasunarena eta abar.

Advertisements

Utzi erantzun bat

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Aldatu )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Aldatu )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Aldatu )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Aldatu )

Connecting to %s