Lurralde Elkargoaren inguruko batasun harrigarriaz

Hego Euskal Herritik Iparraldera begiratzen dutenek harriduraz hartzen dute Lurralde Elkargoaren inguruan lortu den batasuna: alderdi abertzale guztietako jendea, PS, Modem eta UMPko kideak, erakundeak (Merkataritza Ganbera, Garapen Kontseilua), sektore sozioekonomiko zabala… sekulako batasuna lortu da Ipar Euskal Herriaren ezagupena bermatuko lukeen erakunde berezi bat galdetzeko. Departamendu bat baino zerbait gehiago, erregioaren eta estatuaren zenbait eskumenekin.

Duela hamabost bat urte indar anitz bildu zen euskal departamendu baten aldarrikatzeko, baina inondik ere ez hain batasun zabala. Orain departamendu soil bat baino gehiago galdetzen duten horietarik batzuk ez ziren euskal departamenduaren alde 1999an.

Gauzak anitz aldatu dira, baina aldaketak ez dira bat-batekoak izan; prozesu luze baten emaitza da. Frantziako deszentralizazio proiektuaren harira, eta « pays » egitura desegitearen ondorioz, orain arteko erakundetze minimo horrekin konformatzen zirenak mugitu dira. Aspaldi du abertzaleek eta abertzaleak ez ziren hainbat hautetsik (ezkerrekoak eta eskuinekoak) erraten zutela Garapen Kontseilua eta Hautetsien Kontseilua botererik gabeko erakundeak zirela eta Ipar Euskal Herriak hori baino zerbait gehiago behar zuela. Kontrakoek, ordea, zioten bi Kontseilu horietan egiten ziren gogoetek eta adosten ziren eskemek eragina zutela, gero, erakunde ofizialetan hartzen zituzten erabakietan.

« Pays » egitura desegiteak bizkortu du jende horrek iritzia aldatzea, orain arteko lan egiteko modu hori arriskuan ikusi dutelako. Baina ez ote dute ere, nonbait, aitzakia ederra ikusi, eramanezina bihurtzen ari zitzaien jarrera aldatzeko? Alabaina, euskal departamenduaren kontrako postura harturik, nola justifika zezaketen alde bihurtzea? Arrazoi bat behar zuten, eta deszentralizazio prozesu hori izan da arrazoietariko bat. ETAk borroka armatua behin betiko uzteak ere lagundu omen ditu urrats hori egiten.

Baina urrats hori ez zuten eginen euskal departamenduaren (orain Lurralde Kolektibitatearen) aldeko jarrera ez balitz hain zabala izan, ez balu halako indarra izan. Zenbait jakobino porrokatu kenduta, Ipar Euskal Herriko politikarentzat ez zen bideragarria kontrako jarreran tematzea. Departamenduaren aldeko iritzia zinez zabaldua zen Ipar Euskal Herrian, eta hori begi bistan zeukaten. Gainera, ikusiz hainbat hauteskundetako giltza abertzaleek dutela (bereziki udal hauteskundeena), politikari anitzi komeni zitzaien jarrera ireki hori hartzea.

Adostasun zabal hori etorri da, azken hogei urteetan, tendentzia politiko guztietako eta sektore politiko, kultural eta sozioekonomikoko jendea elkarrekin lan egiten aritu delako. Garapen Kontseilua maiz kritikatu dute abertzaleek, hori ez zelakoan eskatzen zena, ontzi huts bat zelakoan, autonomiaren aldarrikapena ezeztatzeko taktika bat zelakoan… Baina bertute bat aitortu behar zaio: elkarrekin lanean jarri ditu ibilbide, iritzi eta proiektu politiko kontrajarriak zituzten pertsonak. Elkarlan horren bidez, ikuspegi trukatze bat gertatu Ipar Euskal Herriaren izaera ekonomikoaz, linguistikoaz edo kulturalaz; eta zenbait proiektu obratu dira edo zenbait politika egokitu, gabeziak gabezia eta desadostasunak desadostasun. Argi dena da 90eko hamarkadan elkarrekin marraztu zuten Ipar Euskal Herria ez dela 70eko eta 80ko hamarkadetan hartzen ari zen itxurakoa.

Lan dinamika horrek anitzi begiak ireki arazi dizkie (batzuei lehenago, beste batzuei geroago), eta balio izan du Garapen Kontseiluaren eta Hautetsien Kontseiluaren mugak agerian uzteko eta euskal departamendu edo erakunde berezi baten beharraz ohartzeko. Balio izan du ere horrelako aldarrikapen baten inguruan, lehenago pentsaezina izan zitekeen batasunak sortzeko. Zubi lan horren fruitua izan da, hein handi batez, Lurralde Elkargoaren inguruko adostasun zabal horren eraikuntza.

Bistan dena, ez litzateke halako adostasunik lortuko independentzia aldarrikatzeko balitz; indar harremana ez delako independentzia aldarrikatzen dutenen alde. Baina, gutxienez, Lurralde Elkargoaren alde diren guztiek errespetatzen dute batasun horretako bakoitzaren jarrera independentziaren gaiari begira. Geroak erranen du zer bide egiten duen independentziaren aldeko jarrerak, baina oraingoz, batasun ikusgarria lortu da, urteetako elkarlanari esker.

(enbata.info-n argitaratua)

Advertisements

Utzi erantzun bat

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Aldatu )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Aldatu )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Aldatu )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Aldatu )

Connecting to %s